خرید انکودر و انتخاب Encoder مناسب

انکودر تجهیزی است که حرکت مکانیکی را به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌کند تا PLC، درایو، سروو درایو یا کنترلر بتواند اطلاعات مربوط به حرکت را دریافت و پردازش کند.

در بسیاری از ماشین‌آلات صنعتی، انکودر روی شفت موتور یا محور مکانیکی نصب می‌شود و با چرخش محور، پالس یا اطلاعات موقعیت تولید می‌کند.

از انکودر می‌توان برای کنترل سرعت موتور، اندازه‌گیری موقعیت، تشخیص جهت چرخش و هماهنگ‌سازی حرکت چند محور استفاده کرد.

به همین دلیل خرید انکودر باید بر اساس نیاز واقعی ماشین انجام شود و صرفاً انتخاب یک مدل با تعداد پالس بالا همیشه بهترین گزینه نیست.

در زمان خرید encoder باید مشخصات انکودر با ورودی PLC، کارت انکودر، سروو درایو یا کنترلر حرکتی تطبیق داده شود.

انکودر اتونیکس چیست؟

انکودر اتونیکس یکی از تجهیزات کاربردی برند Autonics در حوزه سنجش حرکت و اتوماسیون صنعتی است.

محصولات اتونیکس شامل طیف متنوعی از انکودرهای افزایشی و مطلق هستند که برای کاربردهای مختلف صنعتی طراحی شده‌اند.

انکودرهای اتونیکس در اندازه‌های مختلف بدنه و شفت تولید می‌شوند و بسته به مدل می‌توانند مشخصات متفاوتی از نظر رزولوشن، تغذیه و خروجی داشته باشند.

یکی از گروه‌های شناخته‌شده محصولات اتونیکس، انکودرهای Incremental یا افزایشی هستند که با تولید پالس، اطلاعات حرکت محور را در اختیار سیستم کنترل قرار می‌دهند.

در خرید انکودر اتونیکس باید سری و کد کامل محصول بررسی شود؛ زیرا مشخصات دو انکودر از یک برند می‌تواند از نظر خروجی، PPR و ابعاد مکانیکی متفاوت باشد.

انکودرهای اتونیکس در کاربردهایی مانند ماشین‌آلات بسته‌بندی، نوار نقاله، دستگاه‌های برش، ماشین‌آلات تولیدی، سیستم‌های کنترل حرکت و تجهیزات اتوماسیون مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در بعضی مدل‌های اتونیکس از کانال‌های A و B برای تشخیص پالس و جهت حرکت استفاده می‌شود و بسته به مدل، کانال Z نیز برای پالس مرجع در نظر گرفته می‌شود.

بنابراین هنگام خرید encoder اتونیکس باید علاوه بر نام برند، کد دقیق مدل نیز بررسی شود.

انکودر Incremental اتونیکس

انکودر افزایشی با تولید پالس‌های متوالی، حرکت شفت را به سیستم کنترل اعلام می‌کند.

تعداد پالس تولیدشده در هر دور یکی از مهم‌ترین مشخصات این نوع انکودر است.

با شمارش پالس‌ها می‌توان میزان حرکت محور را محاسبه کرد و با بررسی اختلاف فاز کانال‌های A و B جهت چرخش را تشخیص داد.

در برخی کاربردها کانال Z نیز برای ایجاد یک پالس مرجع در هر دور مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این ساختار باعث شده انکودرهای افزایشی برای بسیاری از سیستم‌های کنترل سرعت و موقعیت مناسب باشند.

انکودر Absolute اتونیکس

انکودر Absolute اطلاعات موقعیت محور را به‌صورت مطلق در اختیار سیستم کنترل قرار می‌دهد.

این نوع انکودر در کاربردهایی که موقعیت دقیق محور اهمیت زیادی دارد، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

انکودرهای مطلق می‌توانند در ساختارهای تک‌دور یا چنددور طراحی شوند.

انتخاب بین Incremental و Absolute به نوع ماشین، روش کنترل و نیاز پروژه بستگی دارد.

پلاک انکودر چیست؟

پلاک انکودر برچسبی است که اطلاعات اصلی محصول روی آن درج می‌شود و برای شناسایی مدل و مشخصات تجهیز کاربرد دارد.

هنگام خرید انکودر، بررسی پلاک یکی از بهترین روش‌ها برای جلوگیری از انتخاب مدل اشتباه است.

روی پلاک ممکن است اطلاعاتی مانند Model، Supply Voltage، Output، Resolution، Maximum Response Frequency و شماره سریال محصول درج شده باشد.

البته نحوه درج اطلاعات روی پلاک به برند و سری محصول بستگی دارد و تمام انکودرها الزاماً از یک ساختار کدنویسی استفاده نمی‌کنند.

Model یا مدل انکودر

عبارت Model یا مدل، کد شناسایی اصلی انکودر است.

کد مدل معمولاً ترکیبی از حروف و اعداد است و اطلاعاتی درباره سری محصول و بعضی ویژگی‌های آن ارائه می‌دهد.

برای خرید encoder بهتر است همیشه کد کامل محصول بررسی شود و تنها بر اساس نام سری سفارش انجام نشود.

در محصولات اتونیکس نیز تفاوت یک بخش کوچک از کد مدل می‌تواند به معنی تغییر در خروجی، شفت، رزولوشن یا ساختار نصب باشد.

Resolution و PPR

Resolution یکی از مهم‌ترین مشخصات انکودر است و در مدل‌های افزایشی معمولاً با PPR یا Pulse Per Revolution بیان می‌شود.

PPR نشان می‌دهد انکودر در هر دور چرخش شفت چه تعداد پالس تولید می‌کند.

برای مثال یک انکودر 1000 PPR در هر دور شفت، تعداد مشخصی پالس خروجی ایجاد می‌کند.

هرچه رزولوشن بالاتر باشد، سیستم می‌تواند تغییرات کوچک‌تری از حرکت را تشخیص دهد؛ البته ظرفیت ورودی کنترلر نیز باید در نظر گرفته شود.

به همین دلیل در خرید انکودر باید PPR متناسب با دقت و سرعت مورد نیاز ماشین انتخاب شود.

Supply Voltage یا ولتاژ تغذیه

ولتاژ تغذیه مشخص می‌کند انکودر برای کار کردن به چه ولتاژ DC یا محدوده تغذیه‌ای نیاز دارد.

این مقدار باید با منبع تغذیه تابلو و مشخصات ورودی انکودر مطابقت داشته باشد.

در مدل‌های مختلف ممکن است محدوده ولتاژ متفاوت باشد؛ بنابراین قبل از خرید encoder باید دیتاشیت همان مدل بررسی شود.

Output یا نوع خروجی

Output نوع سیگنال الکتریکی خروجی انکودر را مشخص می‌کند.

بسته به مدل ممکن است ساختارهایی مانند Open Collector یا Line Driver در مشخصات انکودر دیده شود.

نوع خروجی باید با ورودی PLC، کارت انکودر یا کنترلر مقصد سازگار باشد.

اگر نوع خروجی با ورودی دستگاه هماهنگ نباشد، حتی یک انکودر با مشخصات مکانیکی مناسب نیز نمی‌تواند عملکرد مطلوبی داشته باشد.

کانال‌های A و B

در بسیاری از انکودرهای افزایشی، خروجی‌های A و B برای تولید پالس‌های اختلاف فازدار استفاده می‌شوند.

سیستم کنترل با بررسی ترتیب تغییرات A و B می‌تواند جهت چرخش شفت را تشخیص دهد.

این قابلیت در سیستم‌هایی که حرکت رفت و برگشتی دارند اهمیت زیادی دارد.

کانال Z یا Index

کانال Z در بسیاری از انکودرهای افزایشی به‌عنوان پالس مرجع استفاده می‌شود.

این کانال معمولاً یک پالس مشخص در هر دور ایجاد می‌کند و می‌تواند برای پیدا کردن نقطه مرجع محور مورد استفاده قرار گیرد.

وجود یا عدم وجود کانال Z باید هنگام خرید انکودر بررسی شود.

راهنمای خرید انکودر اتونیکس

یکی از اولین موارد در خرید انکودر، مشخص کردن نوع کاربرد است.

اگر هدف فقط اندازه‌گیری سرعت و حرکت باشد، انکودر افزایشی می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

اگر سیستم به اطلاعات موقعیت مطلق نیاز داشته باشد، باید مدل‌های Absolute بررسی شوند.

در مرحله بعد تعداد پالس مورد نیاز سیستم تعیین می‌شود.

همچنین باید بررسی شود که PLC یا کارت کنترل توانایی دریافت فرکانس پالس تولیدشده توسط انکودر را دارد یا خیر.

نوع شفت نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انکودر باید از نظر ابعاد و اتصال مکانیکی با محور دستگاه سازگار باشد.

در خرید encoder برای محیط‌های صنعتی، شرایطی مانند گردوغبار، رطوبت، ارتعاش و نویز الکتریکی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

خرید encoder برای PLC و درایو

انکودر می‌تواند در کنار PLC برای اندازه‌گیری سرعت و موقعیت محور مورد استفاده قرار گیرد.

در پروژه‌های کنترل حرکت، پالس‌های انکودر توسط ورودی‌های سرعت بالا یا کارت‌های مخصوص دریافت می‌شوند.

در برخی کاربردها نیز انکودر به درایو یا سروو درایو متصل می‌شود تا سیستم کنترل بتواند بازخورد حرکت را دریافت کند.

بنابراین هنگام خرید انکودر باید نوع تجهیزات کنترلی پروژه نیز مشخص باشد.

برای مثال مشخصات انکودر مورد استفاده در یک نوار نقاله ممکن است با انکودر مورد نیاز یک سیستم سروو یا ماشین بسته‌بندی کاملاً متفاوت باشد.

قیمت و خرید انکودر

قیمت انکودر به عواملی مانند برند، سری محصول، رزولوشن، نوع خروجی، نوع انکودر، ساختار مکانیکی و مشخصات فنی آن بستگی دارد.

به همین دلیل برای خرید encoder نمی‌توان تنها بر اساس قیمت تصمیم گرفت.

انتخاب یک مدل سازگار با سیستم می‌تواند از هزینه‌های ناشی از نصب نامناسب، خطای سیگنال و تعویض تجهیزات جلوگیری کند.

در برق موشن تلاش می‌شود انتخاب انکودر بر اساس مشخصات واقعی پروژه و تجهیزات موجود انجام شود.

خرید انکودر از برق موشن